Gece Vuran Nefes Darlığı
Astım krizleri genellikle sabaha karşı (saat 03:00 - 05:00 arası) şiddetlenir. Bunun sebebi, akciğer yollarını (bronşları) açık tutan doğal kortizol hormonunun vücutta sabaha karşı en düşük seviyeye inmesidir. Eğer o gece "Kırmızı/Mavi Kurtarıcı" fısfısınızın (inhaler) bittiğini fark ederseniz, büyük bir nefes darlığı panik atağı ile birleşerek durumu çok daha kötü bir boyuta taşır.
Nöbetçi Eczaneden Fısfıs (İnhaler) Reçetesiz Alınır Mı?
Astım ilaçları ve hava yolu açıcı fısfıslar, normal şartlarda doktor reçetesi gerektiren ilaçlardır. Ancak Türkiye'deki nöbetçi eczanelerde, kronik astım hastaları kriz anında raporlarını veya eski ilaç kutularını ibraz ederek (veya e-Nabız sisteminden eczacıya hastalığını kanıtlayarak) "Kurtarıcı" (Salbutamol - Örn: Ventolin) fısfısları ücreti mukabilinde temin edebilirler.
- Salbutamol (Ventolin İnhaler): Solunum yollarındaki düz kasları 5 dakika içinde gevşeterek daralmış hava kanallarını açan acil kurtarıcıdır. Krize girildiğinde derin bir nefesle çekilir.
- Kortizonlu Fısfıslar (Foster, Symbicort): Bunlar acil kurtarıcı değildir, uzun süreli tedavi edicidir. Kriz anında tek başlarına işe yaramazlar. Gece krizinde eczaneden aramanız gereken ilaç mutlaka "Salbutamol" etken maddeli olmalıdır.
Fısfıs (İnhaler) Doğru Nasıl Çekilir?
Gece panikle fısfısı ağzınıza sıkıp doğrudan yutkunursanız, ilaç ciğerlere değil mideye gider ve hiçbir işe yaramaz. Doğru teknik:
- Tüpü iyice çalkalayın.
- Nefesinizi tamamen dışarı verin (ciğerleri boşaltın).
- İlacı ağzınıza sıkarken (düğmeye basarken) eşzamanlı olarak çok derin ve yavaş bir nefes alın.
- İlacı çektikten sonra nefesinizi içinizde 10 saniye tutun ki buhar akciğer peteklerine yerleşsin.
- Sonra yavaşça burnunuzdan verin.
"Eğer nöbetçi eczaneye ulaşamıyorsanız veya evde ilacınız hiç kalmadıysa; ortamı havalandırın, soğuk ve temiz havaya çıkın, dik oturun (kesinlikle yatmayın) ve acil olarak 112'yi (Ambulans) arayın."
