En Korkutucu Acil Durum: Tıkanma
Özellikle küçük çocuklu ailelerin en büyük korkularından biri solunum yoluna yabancı cisim (leblebi, fındık, küçük oyuncak parçası) kaçmasıdır. Nefes borusunun tıkanması durumunda ambulansın veya en yakın hastanenin gelmesini bekleyecek vaktiniz yoktur. Nöbetçi eczane veya sağlık ocağı aramak da bu durumda zaman kaybıdır; saniyeler içinde müdahale etmeniz gerekir.
Tıkanmanın Türünü Belirleyin (Kısmi mi, Tam mı?)
Kısmi Tıkanma: Kişi öksürebiliyor, nefes alabiliyor veya konuşabiliyorsa (kısık sesle bile olsa) KESİNLİKLE SIRTINA VURMAYIN. Sadece öksürmeye teşvik edin. Sırtına vurmak, cismin daha derine inmesine neden olabilir.
Tam Tıkanma: Kişi nefes alamıyor, acı içinde boğazını tutuyor (evrensel boğulma işareti), rengi morarmaya başlıyor ve hiç ses çıkaramıyorsa derhal Heimlich manevrasına başlanmalıdır.
Yetişkinlerde ve Büyük Çocuklarda Heimlich Manevrası Nasıl Yapılır?
- Kişinin arkasına geçin ve kollarınızı beline dolayın.
- Bir elinizi yumruk yapın. Yumruğunuzun başparmak tarafını, hastanın göbek deliğinin hemen üstüne (mide boşluğuna) yerleştirin.
- Diğer elinizle yumruğunuzu sıkıca kavrayın.
- İçe ve yukarı doğru (sanki kişiyi havaya kaldıracakmış gibi) kuvvetlice 5 kez basınç uygulayın.
- Cisim çıkana kadar veya kişi bilincini kaybedene kadar bu işleme devam edin. Bilinç kapanırsa derhal CPR (Kalp masajı) başlanmalıdır.
Bebeklerde (1 Yaş Altı) Tıkanma Müdahalesi
Bebeklerde Heimlich manevrası yapılmaz! Bebek yüzüstü, başı gövdesinden aşağıda olacak şekilde kolunuzun üzerine yatırılır. Çenesinden destek alınarak (boynunu boğmadan) kürek kemiklerinin arasına elinizin topuğuyla 5 kez süpürür tarzda vurulur. Çıkmazsa sırtüstü çevrilip göğüs kafesine 2 parmakla 5 kez baskı uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Parmağımı sokup cismi çıkarmaya çalışmalı mıyım?
Eğer cismi çok net bir şekilde ağız içinde GÖRMÜYORSANIZ (kör dalış), kesinlikle parmağınızı sokmayın. Bu hareket, cismi doğrudan nefes borusuna daha derin bir noktaya itmenize yol açar.
Kılçık batmasında ekmek yemek işe yarar mı?
Hafif balık kılçığı batmalarında ekmek içi yutmak kılçığı mideye sürükleyebilir. Ancak kılçık büyükse ve şiddetli ağrı/batma hissi geçmiyorsa ekmek yemek tahribatı artırabilir. Bir KBB uzmanına görünmek en güvenlisidir.
