En Sinsi Katil: Hipertansiyon Krizi
Gece uykudan ense kökünde inanılmaz bir zonklama, baş dönmesi, kulak çınlaması ve kalp çarpıntısıyla uyandınız. Evdeki tansiyon aleti ile ölçtünüz ve büyük tansiyon 18 (180 mmHg), küçük tansiyon 11 çıktı. Büyük bir panikle eşinize "Hemen eczaneye veya komşuya koş bir dilaltı hapı bul" diyorsunuz. İşte bu an, tıp tarihindeki en büyük yanlışlardan birinin yapıldığı andır.
Neden Kafamıza Göre Dilaltı İçmemeliyiz?
Halk arasında kurtarıcı melek olarak bilinen tansiyon düşürücü hapları (Örn: Kapril, Nidilat) ezerek dil altına koymak, tansiyonu dakikalar içinde 18'den 10'a çakar. Ancak bu çok tehlikelidir:
- Beyin, yüksek basınca alışmıştır. Tansiyonu şoklama (aniden) hızla düşürdüğünüzde beyne giden kan akışı aniden kesilir. Bu da Beyin Kanamasına veya İskemik İnmeye (Felç) neden olur.
- Doktorlar hastanede bile fırlamış tansiyonu saatlere yayarak, çok yavaş yavaş düşürürler. Bu yüzden eczacılar yasal olarak reçetesiz dilaltı tansiyon hapı (Kaptopril vs.) vermezler, bu bir cinayet silahı olabilir.
Peki Gece 18 Tansiyonla Ne Yapacağız?
Eczaneye gidip hap istemek yerine evde şu acil protokolü uygulamalısınız:
- Paniği Durdurun: Tansiyonu 18 yapan şeyin %50'si, cihazdaki sayıyı gördüğünüz an salgıladığınız adrenalin (korku) hormonudur. Derin nefes alın ve rahat bir koltuğa yaslanın. YATMAYIN! Yattığınızda baş bölgesine kan basıncı artar, oturur pozisyonda kalın.
- Soğuk Su: Yüzünüzü, ensenizi ve kollarınızı soğuk suyla yıkayın. Soğuk, kalp ritmini yavaşlatıp stresi azaltır.
- Sarımsak ve Limon İşe Yarar Mı?: Limon suyu içmek (C vitamini) damar elastikiyetini bir miktar rahatlatır, sarımsak çiğnemek damarları genişletir. Bu yöntemler tansiyonu aniden düşürmez (tehlikeli değildir), sadece psikolojik olarak sizi sakinleştirir ve çok hafif bir fayda sağlar, uygulanmasında sakınca yoktur.
"15 dakika dinlendikten sonra ikinci bir ölçüm yapın. Eğer tansiyon hala 18 veya üzerindeyse ve beraberinde 'göğüste baskı, kolda uyuşma, konuşma bozukluğu' varsa saniye kaybetmeden 112 (Ambulans) aranmalıdır. Komşudan ilaç veya eczaneden tansiyon hapı aramakla vakit kaybedilmez."
