Yanlış İlk Yardım Yanıktan Daha Çok Zarar Verir
Mutfakta çay demlerken, makarna süzerken veya kahve taşarken meydana gelen kaynar su yanıkları ev kazalarının başında gelir. Can havliyle yapılan yanlış ilk müdahaleler, basit bir kızarıklığı ciddi enfeksiyonlara ve kalıcı yara izlerine (skar) dönüştürebilir.
Diş Macunu, Salça ve Yoğurt Efsaneleri
Toplumumuzda yanık üzerine diş macunu, salça, yoğurt veya zeytinyağı sürmek gibi son derece yanlış alışkanlıklar vardır.
- Diş Macunu Neden Sürülmez? Diş macununun içindeki mentol, ilk anda serinlik hissi verse de aslında asidiktir. Yanmış ve bariyeri bozulmuş deriyi kimyasal olarak daha çok yakar. Ayrıca kuruduğunda deriye yapışır ve doktorun yarayı temizlemesini imkansız hale getirerek korkunç bir acı verir.
- Yoğurt ve Salça Neden Sürülmez? Bu gıdalar steril değildir. Yanık yüzeyine sürüldüğünde içindeki bakteriler açık yaradan kana karışarak ölümcül enfeksiyonlara yol açabilir.
- Buz Neden Konmaz? Doğrudan buz teması, hasarlı deride "buz yanığı" (soğuk ısırığı) denilen ikinci bir travmaya neden olur.
Doğru İlk Yardım Adımları
- Soğutma: Yanık bölgesini hemen (vakit kaybetmeden) akan ılık/serin çeşme suyunun altına tutun. En az 15-20 dakika suyun altında kalarak derinin altındaki ısının atılmasını sağlayın.
- Takıları Çıkarma: Bölge şişmeden önce yüzük, bileklik veya saat gibi eşyaları hemen çıkarın.
- Örtme: Soğutma işleminden sonra yanığın üzerini temiz (steril) bir gazlı bez veya temiz bir streç film ile gevşekçe kapatın. Pamuk KESİNLİKLE kullanmayın, lifleri yaraya yapışır.
"Yanık sonrası ciltte su dolu kabarcıklar (büller) oluştuysa, bunları asla patlatmayın! O sular cildin doğal yara bandıdır ve altındaki taze deriyi mikrop kapmaktan korur."
Eczaneden Alınması Gerekenler
Basit kızarıklıklar (1. derece yanıklar) için eczanenizden Dekspantenol (Örn: Bepanthol) veya Gümüş Sülfadiazin (Örn: Silverdin) içeren pomadlar ve yanık jelleri temin edebilirsiniz. Ancak yara su topladıysa, boyutu el ayanızdan büyükse veya yüze/cinsel bölgeye geldiyse vakit kaybetmeden acil servise başvurmalısınız.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Bu tedaviyi uygularken nelere dikkat etmeliyim?
Öncelikle doktorunuzun veya eczacınızın tavsiyelerine harfiyen uymanız gerekir. Herhangi bir alerjik reaksiyon durumunda kullanımı durdurup en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.
İlaç biterse nöbetçi eczaneden gece alabilir miyim?
Evet, acil durumlarda nöbetçi eczaneler 7/24 hizmet vermektedir. Reçetenizle birlikte giderek ilacınızı temin edebilirsiniz.
Acil Bir İlaca mı İhtiyacınız Var?
Gecenin bir yarısı ilaç aramakla veya kapı kapı dolaşmakla vakit kaybetmeyin. Konumunuza en yakın nöbetçi eczaneyi saniyeler içinde bulabilirsiniz.
Hemen Nöbetçi Eczane Bul
